Tuinen in Ierland hebben een magisch randje

Kylemore Abbey, County Galway
Kylemore Abbey, County Galway

Een historische, ommuurde tuin in Ierland binnengaan, is alsof je in een geheime wereld stapt. Journaliste en schrijfster over tuinieren Fionnuala Fallon verdwaalt graag tussen al dat groen

Als het je allemaal even te veel wordt, dan is een retraite het antwoord. En al zijn het ruige landschap en de kronkelende rivieren van Ierland een uitstekend middel tegen stress, de eeuwenoude ommuurde tuinen van het eiland bieden een toevlucht van een andere orde.

Verborgen tussen dikke, stenen muren op enorme landgoederen hebben deze weelderige tuinen het 'Big House'-tijdperk overleefd. Een periode die bloeide van begin 1800 tot aan de aanvang van de 20e eeuw.

Tegenwoordig hebben deze hoge muren een sterke esthetische waarde voor bezoekende tuinliefhebbers. Maar ze vervullen nog steeds hun originele en waardevolle functie: het verhogen van de temperatuur van de tuin en het bieden van een meer beschermde omgeving voor de planten die er groeien.

Van de honderden ommuurde tuinen die nog bestaan, zijn er veel met toewijding gerenoveerd. Hun afbrokkelende muren zijn vakkundig herbouwd en opnieuw gevoegd. De kassen zijn gerepareerd of opnieuw geplaatst. Kiezelpaden zijn blootgelegd en bloembedden opnieuw beplant.

Kortom, een lust voor het oog voor tuiniers, en hier geef ik je een paar van mijn favorieten...

Het is onmogelijk om over de buitengewone ommuurde tuinen van Ierland te spreken zonder de magnifieke, 2,5 hectaren grote Victoriaanse tuin van Kylemore Abbey in county Galway te noemen. De tuin is in de jaren 90 in zijn oude glorie hersteld en is beroemd om zijn geweldige, geïsoleerde ligging in het omringende ruige landschap van Connemara.

De tuin wordt beheerd volgens een strikte regel. Iedere plant die binnen zijn muren groeit moet er een zijn die door Victoriaanse tuiniers werd gekweekt. Zelfs de aardappelen die worden verbouwd in de verhoogde ‘luie perken’ door hoofdhovenier Anya Gohlke, zijn soorten die bij die periode horen, zoals Epicure en Langworthy.

Kamers met uitzicht

De restauratie van de ommuurde tuin van Glenarm Castle in county Antrim is al tien jaar in volle gang.

Het ontwerp van de tuin is opgebouwd uit een aantal met elkaar verbonden kamers. De tuin omvat verschillende fruit- en bloementuinen. Er is een geurige kruidentuin en een fraaie moestuin. Ook is er een reeks symmetrische watergeulen, vijvers en fonteinen en zelfs een heel moderne, spiraalvormige landvorm.

Je vindt hier ook wat wel eens het meest perfect gemanicuurde gazon van het eiland zou kunnen zijn. Onberispelijk bijgehouden door hoofdtuinman James Wharry en zijn broer Billy.

In oude glorie hersteld

Ten zuiden van Glenarm, in de aangrenzende county Down, vind je de door de National Trust beheerde historische tuin Rowallane, die in de jaren 60 van de 19e eeuw door dominee John Moore werd aangelegd.

In de tuin liggen spectaculaire stukken met bloeiende, blijvende planten, struiken en bolgewassen. Het landhuis was ooit de thuisbasis van de opmerkelijke 20e-eeuwse plantenkenner Hugh Armytage Moore.

In het hart van Dublin ligt het Ashtown Visitor's Centre van Phoenix Park. Dit is de plek waar je een ronduit prachtige en perfect onderhouden Victoriaanse ommuurde tuin aantreft, die al een aantal jaar wordt gerestaureerd.

Ashtown is ruim een hectare groot en wordt onderhouden door de Office of Public Works (gemeentelijke openbare werken). De tuin heeft enorme dubbele borders met blijvende planten en een reeks oude tuinbedden met veel verschillende fruitbomen en -struiken, snijbloemen en groenten. De muren van de tuin zijn begroeid met pruimen-, kersen- en perenbomen.

Grootse huizen en kastelen

In het landelijke binnenland van county Carlow ligt een ommuurde tuin in het betoverende Altamont. Hier heeft de getalenteerde en deskundige jonge kweker Robert Millar een reeks complexe borders met vaste planten aangelegd.

Neem in de nabijgelegen county Waterford eens een kijkje bij de sprookjesachtige torentjes van de historische ommuurde tuin van Lismore Castle, al eeuwenlang het privé-eigendom van de familie uit Devonshire.

Een grand old lady in de wereld van tuinen. Veel van het hedendaagse ontwerp van de tuin en ook de prominente kas zijn het werk van Sir Joseph Paxton, vooraanstaand Victoriaans architect, ingenieur en tuinier.

Verborgen wereld

Een geheime ommuurde tuin binnenglippen is als een andere wereld binnenstappen - een Victoriaanse fantasie, rijk aan verrassingen. Het is een stukje getemde natuur. En wie weet, raak jij ook wel geïnspireerd om thuis je eigen tuinparadijs aan te leggen, op een aanzienlijk kleinere schaal...