De Vikingen

Heel anders dan het beeld dat wij hebben van plunderende veroveraars brachten de Vikingen ook beschaving naar het moderne Ierland, ontdekt Vanessa Harriss

Clonmacnoise, County Offaly
Clonmacnoise, County Offaly

In de muur van de kathedraal van de Church of Ireland in Armagh liggen de botten van de Ierse held Brian Boru die de Vikingen versloeg en Ierland bevrijdde tijdens de historische Battle of Clontarf in 1014.

Hulde aan Brian, Ierland en St. Patrick!

St Patrick's Cathedral, County Armagh
St Patrick's Cathedral, County Armagh

Dit verhaal klopt eigenlijk niet: Brian was namelijk te oud om te vechten en hij werd na de slag in zijn tent gedood. "En de Battle of Clontarf had niets te maken met het bevrijden van Ierland," zegt Jack Burtchaell, historicus en gids in Waterford.

"Het was een handelsoorlog. Brian Boru werd in de 19e eeuw herschreven als een nationalist, maar dat is allemaal flauwekul - er vochten Noormannen [Vikingen] mee aan zijn kant."

Denk je dat een vriend dit artikel interessant vindt? Klik op om te bewaren en delen.

Ierlands Vikinggeschiedenis is een recente ontdekking. Zo'n 25 jaar geleden gaf de Dublin Corporation opdracht tot het bouwen van een hoofdkantoor in Wood Quay, een van de oudste delen van de hoofdstad.

Tijdens de bouw legden graafmachines grote hoeveelheden overblijfselen van de Vikingen bloot. Die zijn nu te zien in het National Museum in Dublin en in het Dublinia Heritage Centre in Temple Bar.

Een Vikinggeschiedenis

"Deze geweldige vondst herschreef de geschiedenis," zegt Neil Hegarty, auteur van The Story of Ireland, dat als leidraad diende voor de BBC-serie van Fergal Keane en de serie van de nationale omroep van de Republiek Ierland, RTÉ: "De geschiedenis van de Vikingen in Ierland was bijna volledig onbekend, maar ineens konden we zien hoe ze woonden, wat ze aten, wat ze maakten en wat ze verhandelden."

Blijvend aanwezig

Heel anders dan voortdurend plunderen lijkt het erop dat de Noormannen geboren kolonisten waren. In de jaren 830 werden de eerste aanvallen op Ierland uitgevoerd, en in 835 werd de kloosternederzetting van Clonmacnoise geplunderd. "Daarom waren ze zo vreselijk angstaanjagend," zegt Hegarty.

Amper zes jaar later, in de herfst van 841, trokken de Vikingen hun schepen uit Lough Neagh, het teken dat ze hadden besloten om te blijven.

Diepliggend erfgoed

"De Vikingen gaven het Ierland van vandaag vorm," vertelt Hegarty. "Er waren geen dorpen hier, maar Limerick, Cork, Waterford, Wexford, Youghal, Arklow en Wicklow hebben allemaal een "Viking-oorsprong".

Plaatsnamen weerspiegelen de Scandinavische wortels: Strangford en Carlingford, Wexford en Waterford zijn allemaal verbuigingen van 'fjord'.

Hegarty is het daar mee eens, "Ey is nog zo'n onthulling van het Vikingverleden, want het betekent 'omgeven door water', zoals Dalkey en Irelands Eye."

Niet alleen rovers

Binnen één generatie hadden de rovers zich gevestigd. "Door de schatten van Wood Quay kun je zien hoe Ierse ontwerpen zijn beïnvloed door een Scandinavische esthetiek. Dit volk maakte sieraden, bewerkte glas, en sloeg munten - ze waren beschaafd en geen tuig," zegt Hegarty.

Burtchaell vervolgt: "Zij beïnvloedden het ontwerp van dingen, de zeevaart, de scheepsbouw en ze sloten Ierland aan op een handelsnetwerk dat zich uitstrekte van IJsland tot Turkije en de Oostzee."

En zelfs de reputatie van de Vikingen als buitensporige geweldenaars is onterecht. De geschiedschrijving werd vooral opgetekend of bijgehouden door monniken, dus het is logisch dat dat een verdraaid beeld oplevert.

"Jazeker, de Vikingen vielen kloosters aan," zegt Burtchaell, "maar wat bloeddorstig plunderen betreft, waren ze eigenlijk niet erger dan de inheemse bevolking."

Vakantie-ideeën, nieuws, aanbiedingen… meld je aan voor onze e-zine en wij houden je in contact met Ierland.

Geen resultaten voldeden aan je zoekcriteria

Zoek je een vlucht of overtocht?

Per vliegtuig of boot, vind hier de beste route

Vluchten zoeken
Veerboten zoeken