Toen Ramón Antonio Gerardo Estévez de geschiedenis van zijn familie onderzocht, stiet hij op een verhaal dat de Spaanse en Ierse burgeroorlogen omspande – en misschien wel zijn eigen pad naar het Witte Huis baande.
De interesse van Estévez, beter bekend als acteur Martin Sheen, in het verleden van zijn familie werd gewekt toen hem gevraagd werd deel te nemen aan Who Do You Think You Are? want, zoals hij zei: “Ik ben 71 jaar oud, en ik weet niet hoelang ik nog te gaan heb. Ik deed het voor mijn kleinkinderen en hun kinderen.”
Ofschoon de meesten van ons wellicht geen familiebanden hebben die zo ver reiken, voegt het ontdekken van waar we vandaan komen een aanzienlijke nieuwe dimensie toe aan ons begrip van wie we zelf zijn. Vaak wordt hierdoor ook de geschiedenis herschreven. Niet enkel de persoonlijke geschiedenis – het is verbazend hoe dikwijls families de verhalen die hun door oudere generaties verteld worden, verdringen, vergeten of gewoon verkeerd begrijpen – maar ook de geschiedenis van een natie.
Naarmate de tijd verstrijkt, worden gebeurtenissen versteend in de tijd, en wordt er een vereenvoudigde verhaallijn aan verbonden: “Dit zijn de goeden en dit zijn de slechten; en dit is wat er gebeurde.”
Het probleem is dat het leven maar zelden zo eenvoudig is – en de enige manier om een reëel beeld te krijgen, is door naar het leven van gewone mensen te kijken.
Met zulke enorme hoeveelheden uitwijkelingen heeft Ierland vele zonen en dochters die terugkeren, op zoek naar hun geschiedenis. En met een verleden dat politiek gezien zo onrustig is, heeft het eiland vele verrassingen in petto voor mensen die denken dat ze hun afkomst kennen.
De half Spaanse en half Ierse Martin Sheen is ruchtbaar trots op zijn moeders roots in Tipperary. Hij heeft verschillende films in Ierland gemaakt, hij heeft een Iers paspoort, en hij studeerde zelfs aan de Nationale Universiteit van Ierland in Galway toen hij klaar was met het spelen van de Amerikaanse president Josiah Bartlet in The West Wing.
Mettertijd keert het tij
Tijdens zijn onderzoek ontdekte de liberale activist Sheen dat zijn ooms in de Spaanse Burgeroorlog tegen Franco hadden gevochten. Aan moederszijde vocht een andere oom voor zelfbestuur in Ierland, maar in de turbulente vroege 20ste eeuw verschoven bondgenootschappen vlug.
Toen hij hoorde dat zijn oom een tegenstander van de Vrijstaat was geweest, zo geeft Sheen toe, verdacht hij zijn oom ervan dat die betrokken was geweest bij de notoire moord op politiek leider Michael Collins, “maar het bleek dat mijn oom toentertijd in de gevangenis zat,” zei Sheen. “Dat was echt wel een geruststelling!”
Dr Who en de Oranjeorde
De Schotse acteur David Tennant (Dr Who, Harry Potter en de Vuurbeker) was eveneens verbijsterd door wat hij aantrof toen hij in het verleden dolf. Via een vage verwijzing – “Daar zitten ergens een paar Ieren in” – ontdekte hij dat zijn overgrootvader, William Blair, een Noord-Ierse protestant en lid van de Oranjeorde was.
Meer over je verleden te weten komen, is opwindend, afschrikwekkend – en heel erg lonend. Zoals Martin Sheen het verwoordde: “Wat er ook aan de oppervlakte kwam, ik zou het aanvaarden. Ik was niet steeds voorbereid op wat ik geleerd heb, maar de reis op zich was uiterst bevredigend.”
Welaan dan: wie denk je dat JIJ bent?