Ierlands meesterwerken

Caravaggio's The Taking of Christ aangeboden door <a href="www.nationalgallery.ie" >The National Gallery of Ireland</a>
Caravaggio's The Taking of Christ aangeboden door The National Gallery of Ireland

In Ierse tentoonstellingsruimtes op het hele eiland kun je internationale schatten bekijken en bewonderen, ver van de mensenmassa's waar je vaak mee te maken hebt in de grote, beroemde kunstmusea

Wat beeldende kunst betreft, stelt Ierland zich bescheiden op. Er zijn hier internationaal bekende werken tentoongesteld. En toch, dankzij een soort nationale schuchterheid, hoef je niet uren in de rij te staan, een hele hoop entree te betalen of je een weg te banen door de toeschouwers om ervan te genieten.

De collectie van het Ulster Museum bijvoorbeeld omvat prachtige Britse en Ierse werken van de 17e eeuw tot nu. Reynolds en Gainsborough hangen naast Jack B Yeats en John Lavery. De moderniste Mainie Jellett bracht het kubisme naar Ierland. Haar werk hangt zij aan zij met dat van de hedendaagse kunstenaar Basil Blackshaw.

Een uitzonderlijke ontdekking

Het topstuk van het eiland is waarschijnlijk het lang verloren gewaande werk van Caravaggio, De gevangenneming van Christus. Dit werk hing groezelig en oneerbiedig ("een fluwelen beurs behandeld als een varkensoor" volgens de New York Times) in een eetzaal van een seminarie.

In 1990 lieten de jezuïtische eigenaren het vieze doek schoonmaken, en toen werd de echte waarde ontdekt.

De gevangenneming van Christus hangt nu in de National Gallery of Ireland, en wat is het een prachtschilderij!

De New York Times beschreef het als "schitterend en grimmig" en vroeg zich af of Caravaggio met zijn "dramatische, schuine lichtinval en sterke schaduwwerking in de achtergrond de grondlegger is van de film noir?"

John Bailey, een Amerikaanse filmmaker, gaat nog een stapje verder. "Alleen zijn theatrale enscenering en compositorische durf zijn al genoeg voor cineasten om zijn werk diep te vereren. Maar het is vooral het licht dat bijna van het doek afspat."

Het meest geliefde schilderij van Ierland?

Ondanks de bewieroking van De gevangenneming van Christus werd het in 2012 slechts tweede in de zoektocht naar Ierlands meest geliefde schilderij. De winnaar? Het pre-rafaëlitische Meeting on the Turret Stairs van Frederick William Burton.

Dit schilderij in waterverf en gouache hangt ook in de National Gallery. Je moet je bezoek wel goed plannen om beide schilderijen te kunnen zien, want Burtons aquarel is zo kwetsbaar dat deze maar drie uur per week wordt tentoongesteld.

Atelier van een meester

Het is intrigerend om te zien waar een kunstenaar werkt. In de Hugh Lane Gallery in Dublin is het atelier van Francis Bacon nauwgezet gereconstrueerd - een immense taak, aangezien de kunstenaar zelf zei: "Ik werk het beste in chaos".
Zo'n 7500 onderdelen - schilderijen, foto's, broeken, flessen, boeken en tekeningen - werden naar de galerie verscheept, samen met de deuren die hij als schildersdoek gebruikte. Vervolgens zijn conservators drie jaar bezig geweest om alles in elkaar te zetten.

"De galerie zelf is een must. Het biedt een oeuvre van de bovenste plank," zegt de website Australian Sydneycool. Maar Bacons atelier is er het hoogtepunt.

Het gereedschap van een beeldhouwer

Een heel ander atelier is nagebouwd in Banbridge, in county Down. Beeldhouwer FE McWilliam, een vriend van de Engelse beeldhouwer Henry Moore, is het bekendst door zijn surrealistische weergaven van het menselijk lichaam. Het atelier werd uit Londen overgebracht, en opgebouwd zoals de kunstenaar het had achtergelaten, gezien door glazen muren uitkijkend op een beeldentuin. In het aangrenzende museum met tuin is zijn werk te zien, samen met dat van andere kunstenaars.

Zoals de Ierse toneelschrijver George Bernard Shaw schreef: "Zonder kunst zou de rauwheid van de werkelijkheid de wereld ondraaglijk maken." 

En waar kun je beter die kunst bewonderen dan in ruimtes die perfect passen bij de meesterwerken van de kunstenaars.