De eilandschrijvers

Bovenstaande foto, genomen vanaf het einde van het schiereiland Dingle, is van Great Blasket Island. Het is het grootste van een kleine groep eilanden voor de kust van deze westelijkste punt van dit westelijkste schiereiland van Ierland. Het aantrekkelijke, golvende strand heet het White Strand.

The Great Blasket seen from the mainland aangeboden door <a href="http://felicityhayes-mccoy.blogspot.no/" >Wilf Judd</a>
The Great Blasket seen from the mainland aangeboden door Wilf Judd

Mensen zeggen hier niet "going 'out' to the island". Ze zeggen dat ze "into the island" gaan. Een woordkeuze die suggereert dat een bezoek aan het eiland meer is dan een vakantie-uitstap. Het is een reis naar het hart van iets uitzonderlijks.

De eilanden zijn tegenwoordig onbewoond. De laatste bewoners vertrokken in de jaren 1950 naar het vaste land: hun leven was door de geïsoleerde ligging en emigratie onhoudbaar geworden. Vandaag de dag kun je Great Blasket per boot bereiken vanaf de pier in Dún Chaoin. Die bereik je nadat je over een steile, bochtige helling naar beneden bent gelopen. Aan de linkerkant klampt de pier zich vast aan de rotswand. Aan de rechterkant beschermt een lage muur je tegen de diepe val in de Atlantische Oceaan beneden. Als je onderaan de pier komt, zie je de overblijfselen van een nog steiler pad dat naast je omhoog loopt de torenhoge klip op. Er was een tijd dat vissers dat afbrokkelende pad opklimmen met hun vangst in manden op hun rug.

'The Islander' statue at the Blasket Centre, Dún Chaoin
'The Islander' statue at the Blasket Centre, Dún Chaoin

Wanneer je het eiland bereikt, stap je van de veerboot direct op een andere helling en klim je naar een hoge, grassige weg die naar een verlaten dorp leidt. De huizen zijn halve ruïnes, gebouwd van stenen uit de velden, schutting zoekend bij elkaar tegen de Atlantische wind. Sommige zijn zo dicht tegen de heuvel aangebouwd dat de daken zich op dezelfde hoogte bevonden als de steenachtige, groene velden.

Nog hoger, aan de rand van een duizelingwekkende rots, kun je gaan liggen op het zachte strandkruid en naar beneden turen naar het White Strand. Op zomeravonden dansten hier de eilandbewoners. De laatste keer dat ik er was scheen de zon volop. Het strand beneden leek lichtgevend en de oceaan was een oogverblindende, zilverkleurige plaat. Op zulke dagen is het moeilijk voor te stellen dat er ook lange, donkere maanden zijn gevuld met de krijsende wind. Maar in de winter waren de bewoners wekenlang afgesloten van het vaste land. Verhongering lag op de loer. Ze leefden dichter bij elkaar dan familie en deelden alles wat ze hadden.

Aan het begin van de twintigste eeuw kwamen er diverse bijzondere boeken voort uit die gemeenschap. Een eeuwenoude, mondelinge traditie van verhalen vertellen lag in het hart van de Keltische cultuur die zij hadden doorgekregen. Maar in de wetenschap dat hun manier van leven ten einde liep, besloot een aantal eilandbewoners hun herinneringen op te schrijven. Hun moedertaal was Iers maar hun boeken zijn vertaald in het Engels, en sommige ook in het Duits en Frans. Ze zijn geschreven, volgens de schrijvers ervan, 'omdat mensen als wij hier niet meer zullen zijn.'

Denk je dat een vriend dit artikel interessant vindt? Klik op om te bewaren en delen.

Als je naar het Dingle Peninsula komt, kun je een bezoek brengen aan het Blasket Island Centre op het vasteland in Dún Chaoin en nog meer te weten komen. Maar lees de boeken voordat je naar het eiland gaat. Zij werden geschreven door boeren en vissers als Tomás Ó Criomhthain, wiens mémoire An tOileánach (The Islandman) een klassieker is geworden, als Muiris Ó Súilleabháin die in zijn boek Fiche Bliain ag Fás (Twenty Years A Growing) vertelt hoe hij opgroeide op het eiland met zijn grootvader voordat hij naar het vasteland vertrok voor werk, en als Peig Sayers, wier mémoire, gedicteerd aan haar zoon, een bewijs is van de veerkracht, moed en humor van de eilandvrouwen. En in 2013 worden de laatste eilandherinneringen gepubliceerd. Die zijn van de drieënnegentig jarige Mike Carney wiens book From The Great Blasket To America een beschrijving is van zijn jeugd, de hartverscheurende geschiedenis van de slinkende gemeenschap in de jaren 1940 en zijn leven in Springfield in het Amerikaanse Massachusetts, waar veel emigranten uit Blasket een nieuw bestaan begonnen.

De kern van elk van deze boeken is de liefde voor de schoonheid van de omgeving van de schrijvers, een diep respect voor hun culturele erfenis en een krachtige beschrijving van de gemeenschap. Verschillende werden gepubliceerd mede dankzij de hulp en aanmoediging van bezoekers aan het eiland, waarvan sommige de Ierse taal bestudeerden. Een aantal bezoekers schreef over hun ervaring: uit het bijzondere boek The Western Island van de Engelse schrijver Robin Flower klinkt op iedere pagina de liefde en het respect voor de plek die hij als student ontdekte.

Mijn eigen mémoire The House on an Irish Hillside vertelt het verhaal van mijn levenslange liefde voor deze westelijke uithoek van het schiereiland Dingle waar ook ik voor het eerst kwam om Iers te studeren. Een van de meest trotse momenten sinds de publicatie van mijn boek was toen ik het in een boekhandel zag liggen naast de werken van Tomás Ó Criomhthain en Peig Sayers. Eerlijk gezegd sloeg de schrik ook wel enigszins om mijn hart toen ik het daar tussen die reuzen zag. Maar toen herinnerde ik me de legendarische vriendelijkheid van de eilandbewoners voor vreemdelingen en hoe verhalen vertellen de levensader van hun gemeenschap was. Dus ik hoopte maar dat ze het niet erg zouden vinden.

The House on an Irish Hillside van Felicity Hayes-McCoy is beschikbaar in boekhandels en bij webwinkels, zowel in papieren vorm als e-book. Een nieuwe paperbackuitgave is verkrijgbaar vanaf de zomer van dit jaar.

Bekijk de Facebookpagina van het boek voor lezersreacties, prachtige foto's en recensies.

Vakantie-ideeën, nieuws, aanbiedingen… meld je aan voor onze e-zine en wij houden je in contact met Ierland.

Geen resultaten voldeden aan je zoekcriteria

Zoek je een vlucht of overtocht?

Per vliegtuig of boot, vind hier de beste route

Vluchten zoeken
Veerboten zoeken