James Joyce en Bloomsday

Ooit was dit een louter fictieve dag, verzonnen door Dubliner James Joyce. Maar Bloomsday is uitgeroeid tot zo'n aangenaam terugkerend evenement dat fans van Joyce zich compleet Edwardiaans aankleden om deze dag te vieren.

Vernoemd naar Leopold Bloom, hoofdpersonage uit het literaire meesterwerk Ulysses, is 16 juni dé dag om stil te staan bij het werk van de Nobelprijswinnaar en geliefde Dubliner James Joyce.

Ook al vond de bijzondere dag plaats in Dublin, fans van Joyce beperken hun opwinding niet tot de hoofdstad en zijn buitenwijken. Op veel plekken op het eiland zie je dames in lange rokken en hoeden uit de tijd van Joyce en mannen in platte strohoeden en gestreepte blazers, genietend van naspelen, lezingen, toneelvoorstellingen en concerten.

Maar als je een strikte volger bent van de dag van Leopold Bloom dan moet je toch echt in Dublin zijn. In het stadscentrum vind je The James Joyce Centre dat is gewijd aan het nalatenschap van de schrijver. Het centrum organiseert het hele jaar door evenementen, dus natuurlijk ook op Bloomsday. Mark Traynor van het centrum vertelt: "We organiseren al evenementen sinds begin jaren 1990, al benadrukken we altijd dat we niet de 'eigenaar' zijn van het festival. Er zullen ongeveer 50 unieke evenementen plaatsvinden in Dublin gedurende de week van Bloomsday."

De grote dag - wees voorbereid

Het eerste hoofdstuk in Ulyssesspeelt zich af in Sandycove, dus begin je dag in The James Joyce Museum in de Martello Tower. Dit onderdeel van Leopold Blooms dag is gebaseerd op echte gebeurtenissen toen Joyce in de toren verbleef met vriend en eigenaar Oliver St Gogarty, die model stond voor het personage Buck Mulligan zoals beschreven door Joyce.

Dichtbij in Dun Laoghaire serveert het Promenade Café een Special Leopold Bloom Breakfast zodat je met een goed gevulde maag kunt beginnen aan je Bloomsday. Bewley's Café in de stad zal ook echte Edwardiaanse kost serveren. Terwijl je zit te eten, speelt een Joyceaans gezelschap de ontbijtscène na uit het boek, inclusief het met smaak verorberen van de ingewanden van dieren en gevogelte...

 

Treed in de voetstappen van Bloom

Na zo'n stevig ochtendmaal kun je wel wat beweging gebruiken. Het James Joyce Centre organiseert stadswandelingen en bustours. Als je liever op eigen houtje gaat, kun je deze Ulysses-kaart downloaden. Of je volgt een van deze speciale Joyceaanse wandelroutes die Blooms wandelingen volgen als hij samen met Nora Barnacle de stad doorkruiste.

Nog een spektakel om naar uit te kijken is de Messenger Bike Rally (fietsrally voor bodes) waarbij gekostumeerde fietsers door de stad rijden op Edwardiaanse tweewielers. De 20th Bloomsday Messenger Bike Rally & Lunch is in het leven geroepen door de burgemeester en is zowel een liefdadigheidsevenement als een geweldig gezicht! Of ga kijken hoe Joyce tot leven komt op het toneel in The New Theatre - zowel A Portrait of the Artist as a Young Man als (S)quark! worden in juni opgevoerd.

Internationaal gevolg

Het aantal mensen dat jaarlijks Bloomsday viert in Dublin wordt geschat op 3000, waarvan minstens de helft uit het buitenland komt. Het blijkt dat de woorden van Joyce internationaal net zo geliefd zijn als in Ierland. Actrice Katie O'Kelly speelde haar solovoorstelling Joyced in het Ibsen Museum in Oslo, Noorwegen op Bloomsday in 2011.

Zij vertelt: "Het was geweldig om zoveel mensen te ontmoeten die geïnteresseerd zijn in Joyce en om mensen verkleed te zien in strohoeden, rondfietsend door Oslo. Je begint dan pas te snappen hoe groot Joyce is in de hele wereld, niet alleen in Ierland."

 

Livestream

En om Joycefans over de hele wereld te vermaken, wordt tijdens The Global Bloomsday Gathering een 28 uur durende voorleessessie van Ulysses live gestreamd van over de hele aardbol. Vijfentwintig steden doen mee, en elk stad neemt 45 minuten voorlezen voor zijn rekening. De aftrap van het evenement is de publicatie van een speciale Dublin-editie van Ulysses (tekst uit 1922) door uitgeverij The O'Brien Press.

Misschien zet jij dit jaar ook wel een strohoed op je hoofd om je bij de Bloomsday-menigte te voegen?